Książki i Ebooki

Arcydzieła literatury powstawały zarówno w czasach, gdy jedynie niewielki odsetek społeczeństwa potrafił czytać, jak i obecnie. Mamy wiele przykładów genialności ludzkiej myśli i mówienie, że język umiera, ubożeje i inne tym podobne farmazony raczej przywodzą na myśl niepotrzebną histerię. Czytelnictwo trzeba propagować. Mamy mało czasu, to prawda, ale jak już się ktoś książką zarazi, to mu od razu nie przejdzie, a raczej zostanie na całe życie. Nieważne, czy sięgniemy po książki ebook, audiobooka, czy zwykłą cegłę, albo wydanie kieszonkowe. Ważne, żebyśmy w ogóle czytali. Ubogi jest człowiek, który myśli, że cały świat myśli tak jak on. Mówi się, że każdy mierzy według siebie. Niezupełnie. Oczytany człowiek doskonale wie, że tyle jest ścieżek umysłu, ilu ludzi na świecie. I nie ma nic bardziej fascynującego niż właśnie ludzkie myśli, nieraz uparte i stałe, a nieraz zmieniające się w zależności od nastroju, pogody, czy wydarzeń. Książki ebooki przybliżają świat literatury, bo są łatwo dostępne i stosunkowo tanie. Nie wymagają druku, ścinania drzew i całej tej tradycyjnej produkcji. Możemy ściągnąć ukochaną powieść na telefon, gdy czekamy na lekarza, który utknął w korku. Czy to nie cudowne? Pewnie, że tradycyjna książka pachnie, można ją pogłaskać, podziwiać, gdy stoi na półce, oglądać, gdy są w niej obrazki, no i przyglądać się okładce w nieskończoność. Niestety te argumenty nie dla wszystkich mają znaczenie i nie na wszystkich robią wrażenie. Fajnie by było, gdyby młody człowiek w spodniach, których krok wisi na wysokości kolan, wziął do ręki książkę. On się buntuje przeciwko starym, bo taka jest kolej rzeczy. Sięgnie po książkę? Nie. Ale po komórkę, na którą ściągnie coś co go interesuje, bardzo chętnie, bo to go odróżni od nielubianego starego porządku. Nie krytykujmy, cieszmy się, że czyta, bo jego młody umysł potrzebuje pożywki nie tylko w formie prymitywnych piosenek. On też kiedyś będzie należał do starego ładu, bo tak ten świat jest urządzony.

Są tacy ludzie, którzy bez książek nie wyobrażają sobie życia. Paradoksalnie, tych najtrudniej przekonać do literatury w formie elektronicznej. Będą kręcić nosem i narzekać, że laptop nie pachnie, czytanie telefonu komórkowego to jakieś niewyobrażalne kuriozum. Ciekawe, czy chętnie wróciliby do lamp naftowych i prania w rzece na wielkich tarach, bo pralka to też całkiem świeży wynalazek. Książki ebook wkraczają na rynek księgarski powoli i z ostrożnością, ale się przyjmują. Wydaje się, że dla najmłodszego pokolenia nie ma już żadnego problemu, że czytać można laptopa, telefon lub czytnik elektroniczny. Nie potrzebują szelestu kartek. Komputer i jego odmiany stał się codziennością. Upieranie się przy wielkich zaletach tradycyjnych książek jest uroczo staroświeckie. Niejedna z nas kocha staromodne suknie, ale by ich nie włożyła i nie wyszła na ulicę. Podobnie jest z książką. Na razie drukuje się je tak, jak dawniej, ale pewnie z czasem zwycięży rozsądek i myśl, że albo nasze upodobania, albo życie. Każda książka ebook to fragment uratowanego lasu i wydaje się, że taka myśl zdobędzie palmę pierwszeństwa wśród wszelkich argumentów za i przeciw. Istnieje też oczywiście możliwość, że nasi cudowni uczeni wymyślą jakiś sposób produkowania papieru z odpadów, czy w ogóle coś innego i świat wcale nie pójdzie w tym kierunku, na który na razie się zanosi. Zmiany napędzają ludzką myśl, są potrzebne, nie wolno zamykać się we własnych przyzwyczajeniach. Oczywiście sentyment za dawnymi czasami ma wiele uroku, dla niektórych jest sposobem na życie, fascynacją, ale większość z ans prędzej czy później zaakceptuje to, co nieuchronne. Obyśmy tylko nie przestali w ogóle czytać, bo byłaby to katastrofa. Czasem słychać niepokojące głosy, że język parszywiej, bo smsy i tym podobne wynalazki prowadzą do zguby i zatracenia piękna naszej mowy. Wydaje się jednak, że takie obawy są nieco przesadzone. Niektórzy nigdy nie umieli sklecić porządnego zdania i to raczej nie zależy od smsów.

Cudze myśli i wyobrażenia to taka niezwykła rzecz. Rozmawiamy z innymi ludźmi, konfrontujemy nasze poglądy z ich widzeniem świata i zaczynamy zastanawiać się, czy my mamy rację, czy oni. Czasami dowiadujemy się czegoś, o czym nie mieliśmy pojęcia. Cała cudowność świata polega właśnie na tym, ż nie żyjemy na bezludnej wyspie. Książki poszerzają jeszcze naszą możliwość wkraczanie w świat cudzych myśli. Możemy dowiedzieć się, jak była mentalność, jak żyli ludzie, którzy umarli sto, dwieście, a nawet tysiąc lat temu. Nie ma znaczenia, czy weźmiemy do ręki książkę ebooka, czy taką zwyczajną, zadrukowaną czarną czcionką. Nie tak dawno wcale wynaleziono druk w ogóle i na pewno nie od razu się przyjął, podobnie jak maszyna do szycia, fabryki, czy parowozy. Techniczna strona życia stale się zmienia, ale pewne wartości pozostają niezmienne. Książki ebook przybliżają świat, tak samo jak te w innych formach, obojętnie czy tradycyjnych, czy audiobooków.  Nawet gdybyśmy żyli tysiąc lat i poświęcili ten czas na obserwowanie świata, a nie przeczytali żadnej książki, nie udałoby nam się zajrzeć do tylu umysłów, jak wtedy, gdy oddajemy się lekturze w naszym zwyczajnym znacznie krótszym życiu. Czytanie, to poznawanie czyichś spostrzeżeń, uczuć, lęków. Nic tak nie przybliża do poznania drugiego człowieka, jak książka. Osobnym działem literatury są wszelkiego rodzaju dzienniki, pamiętniki i zapiski. Nie ma nic bardziej fascynującego, niż autentyczne przemyślenia innego człowieka. Tego typu literatura najmniej się dezaktualizuje. Powieści często po kilkudziesięciu latach stają się mniej zrozumiałe dla kolejnych pokoleń. To co było modne i szalenie popularne przed wojną, dziś czytamy z zachwytem być może, ale już z pewnym dystansem. Nas pochłania obecnie Stieg Larsson i jego trylogia. Niektórzy kochają Harrego Pottera, a jakiś czas temu nasi rodzice, a wcześniej dziadkowie, przekazywali sobie zupełnie inne książki i się w nich zaczytywali. Wszystko się zmienia, literatura również i nic dziwnego, że przemianom podlegają też formy jej wydawania.

Niektórzy bardzo lubią ceremoniał związany z czytaniem tradycyjnej książki i za nic nie chcieliby tego zmienić. Można położyć się lub usiąść na swoim ukochanym miejscu, z ulubionym kubkiem w pobliżu i zatopić się w lekturze, a potem, używając ulubionej zakładki, zamknąć książkę i podziwiać okładkę. Niektórzy nawet uważają, że najmilszy w książce jest jej zapach. Niewątpliwie laptop czy smartfon takich zalet nie posiadają, ale za to mają inne, znacznie cenniejsze dla młodzieży niż osób nieco starszych. Nowe rzeczy muszą się uleżeć, nabrać pewnej patyny codzienności, opatrzeć się i znudzić, żeby zostać zaakceptowane do końca. Są osoby, które wszystkie nowinki wychwytują i się nimi zachwycają i są tacy, co kręcą nosem. Wystarczy pomyśleć, że nie tak dawno nie wszyscy zaakceptowali automobil i woleli nadal jeździć powozami, ciągniętymi przez konie. Świetnie, ale jednak nikt już powozem nie jeździ, zwłaszcza, jak naprawdę ma gdzieś dotrzeć. Dorożki odeszły do lamusa. Czy tak samo książki ebook wyprą formę tradycyjną? Tego nie wiemy. Na razie nowo wydawane pozycje mają zazwyczaj obie formy, przy czym elektroniczna jest tańsza. Na razie są tacy, co mówią, że nigdy nie wzięliby książek ebooków do ręki, bo nie pachną, nie ważą i w ogóle są jakieś takie inne. Za jakiś czas ludzie, którzy trzymali w swoich biblioteczkach opasłe tomy literatury, odejdą do świata wspomnień, bo taka jest kolej rzeczy i nie da się tego zawrócić. Dzieci posługują się komputerami, smartfonami i wszelkimi zabawkami elektronicznymi, jak czymś oczywistym. One się z tym rodzą, nie muszą się uczyć. Czy naprawdę tak trudno sobie wyobrazić, że biblioteka mieści się na serwerze? Może warto trochę poczytać, żeby poszerzyć swoją wyobraźnię i dopuścić taką możliwość do naszego umysłu, bo rzeczywistość naprawdę będzie się zmieniać. To od nas zależy, czy chcemy być dinozaurami. Oczywiście nie chodzi o spalenie księgozbiorów i masowe rzucanie się na elektronikę. Powoli, zmiany i tak nastąpią.

Propagowanie czytelnictwa, obojętnie w jakiej formie, stało się czymś niezwykle istotnym, bo okazuje się, że czytamy coraz mniej. Młodzież nie sięga po książki, ale też nie mają przykładu w rodzicach, którzy goniąc za godnym życiem, nie mają czasu na takie jego spędzenie. Nawet na plażę idziemy z gazetą, a nie książką. Czasopisma w większości zawierają zdjęcia, zdarza się czasem jakiś felieton, ale to tak niewiele. Żeby czytać powieści, trzeba uruchomić wyobraźnię, dać się porwać do nierzeczywistego świata. Musimy w bohaterze znaleźć cechy, które pozwolą identyfikować się z jego uczuciami, bo powieść to głównie huśtawka emocjonalna, która pozwala nam przeżyć niezwykłe uniesienia. Możemy się przenieść na pustynię, do czasów średniowiecza, albo na dwór cesarza rzymskiego lub chińskiego. Głównym bohaterem może być kobieta, albo mężczyzna, obojętnie i będziemy się z nim identyfikować, bo wszystkich nas w rzeczywistości poruszają takie same sprawy. Czytajmy, obojętnie, książki ebooki, czy też audiobooki, stare pachnące drukiem książki, abyśmy tylko po nie sięgali. Literatura jest esencją języka, utrwala jego zmiany, bawi się językiem. Jeśli ktoś nie czyta, dysponuje o wiele uboższym zasobem słów. Człowiek wykształcony powinien być również oczytany. Książki ebook wprowadzają kolejny kanał dystrybucji literatury. Nie ważne, że niektórzy uważają książkę elektroniczną za profanację książki prawdziwej, drukowanej. To jest książka i ma szansę dotrzeć do kolejnej osoby, która właśnie stoi w korku i postanowiła ściągnąć jakąś powieść na swojego smartfona. Może to pierwsza książka od pięciu lat, może ta osoba nie ma czasu pójść do biblioteki lub księgarni, może od teraz będzie czytać jedną książkę miesięcznie, a potem jedną tygodniowo i znów wróci do czasów, gdy zagłębienie się w lekturę było najmilszym sposobem na wolną chwilę. Zawsze nowości znajdują zarówno zwolenników, jak i przeciwników, a potem przestają być czymś nowym, wrastają niejako  w krajobraz i zaczynamy je akceptować w stu procentach.

Niektórzy uważają, że forma elektroniczna to profanacja książki. Sporo jest miejsc, gdzie czytanie tradycyjnego opasłego tomu nie bardzo się sprawdza i tam wygodniej wyjąć telefon, ale wyjście na plażę z laptopem, żeby  oddać się lekturze, to trochę przesada. Podobno książkę można schować do rękawa, a laptop nie bardzo. No, ale telefon to nawet do kieszeni można schować, więc ten argument chyba odpada. Książki ebook można niejednokrotnie ściągnąć za darmo. Trochę to podobnie brzmi, jak pożyczenie książki z biblioteki, tyle, że nie trzeba pamiętać o terminie zwrotu, ba, nawet w ogóle nie trzeba oddawać, a poza tym wcale nie trzeba wychodzić z domu. Łatwo sobie wyobrazić zawieję na dworze, mróz, późno się zrobiło, a w telewizji nic ciekawego nie można znaleźć, choć kanałów mamy od metra. Szybciutko siadamy do komputera, skaczemy trochę po stronach i za chwilę możemy odpłynąć wraz z bohaterem w ciekawą fabułę książki ebooka. Oczywiście film też można ściągnąć, ale to nie to samo, a poza tym często jest nielegalne. No i film, to nie książka, a przecież właśnie o coś do czytania nam chodziło. Oczywiście dziesiąta muza też ma swoje poczesne miejsce w świecie sztuki, jednak literatura wydaje się nieco bardziej szlachetna. Nie na darmo mówią, że arcydzieło filmowe najlepiej się tworzy na podstawie pierwszorzędnej literatury drugorzędnej niż na podstawie arcydzieł. Literatura to esencja sztuki, przemawia do większej ilości odbiorców niż malarstwo, czy muzyka. Nie ma nic wspólnego ze snobizmem czytanie w ogóle. Ktoś, kto lubi czytać, jest uznawany za osobę interesującą, intelektualistę. Czytanie rozwija wyobraźnię, uspokaja, pomaga zrozumieć zarówno siebie, jak i otaczający świat. Warto czytać, obojętnie w jakiej formie, bo też i nie o formę książki tu chodzi, ale o czytanie w ogóle. Dziś wydaje się, że sięganie po literaturę stało się niemodne. Mamy telewizory, gry komputerowe, możemy ściągnąć niemal każdy film. Na czytanie nie ma czasu. Szkoda.

Elektroniczna forma książki pojawiła się całkiem niedawno i powoli toruje sobie rynek czytelniczy. Oczywiście jedni są zachwyceni, a inni sceptyczni, bo lubią zapach farby drukarskiej i szelest kartek przy przewracaniu stron. Jedna korzyść jest oczywista, z każdą wyprodukowaną kartką ubywa na Ziemi drzew. Szkoda. Poza tym książka ma same zalety. Rozwija wyobraźnię, rozwija intelektualnie, stanowi źródło wiedzy i rozrywki. Nieważne, czy jest to książka ebook, czy taka zwyczajna, z babcinej biblioteczki. Książki ebook odczytujemy za pomocą specjalnego czytnika lub za pomocą zainstalowanego w komputerze oprogramowania. Można też czytać za pomocą telefonu komórkowego. System android zainstalowany w smart fonach udostępnia darmowe ebooki, które można ściągać na swój telefon. Jest tam sporo doskonałych propozycji. Nie musimy dźwigać w torebce opasłych tomów i rozkładać się z nimi na siedzeniu w autobusie, czy na przystanku. Wyciągamy telefon i nawet na jednej nodze, ściskani przez tłum, możemy oddać się lekturze. Ponadto obecnie zdecydowana większość nowości wydawniczych wychodzi zarówno w formie elektronicznej, jak i tradycyjnej. Nie musimy pędzić do księgarni, wystarczy książkę, za stosowną opłatą, ściągnąć na swój telefon albo komputer. Nawet nie musimy wchodzić na stronę banku, ponieważ często można dokonać płatności smsem. Zalet czytania nikomu reklamować nie trzeba. Książek jest tak wiele i to najróżniejszych, że jesteśmy w stanie znaleźć odpowiednią na każdą okoliczność i na każdy nastrój. Tyle razy przysięgamy sobie, że znajdziemy czas i będziemy więcej czytać. Elektroniczna książka to doskonała okazja, żeby spełnić swoje wielokrotne postanowienia, nie zajmuje miejsca, można ją czytać niemal wszędzie.  Chociaż statystyka czytelnictwa systematycznie spada, być może w końcu uda się przezwyciężyć ten kryzys. Książka na pulpicie komputera, to tańsza wersja, łatwo dostępna, może zaczniemy częściej sięgać po książki.

Coraz mniej czytamy. Dlaczego? Nie ma czasu nie tylko na to, żeby usiąść z książką, ale też, żeby pójść po nią do księgarni lub biblioteki, które są czynne zazwyczaj w godzinach naszej pracy. Kobieta, która pracuje, musi jeszcze zadbać o dom i dzieci, więc zwyczajnie wieczorem ledwie przyłoży głowę do poduszki, zasypia jak niemowlę. W ciągu ostatnich stu lat poziom wykształcenia znacznie wzrósł. Dziś każdy musi ukończyć szkołę podstawową. Teoretycznie powinniśmy być bardziej oczytani. Niestety w dzisiejszych czasach mamy dużo udogodnień, które właśnie czas nam odbierają. Przede wszystkim w każdym niemal domu jest telewizor i co najmniej jeden komputer, a w nim Internet. Plus jest taki, że możemy ściągnąć książki ebooki i czytać je na ekranie, jak zwykłe dokumenty. Nie zajmują tyle miejsca, co tradycyjne książki i zazwyczaj są tańsze, a nawet można je ściągnąć za darmo. Niestety nie każda książka ma formę elektroniczną. Niektórzy nie wyobrażają sobie życia bez tradycyjnych książek, które kurzą się, jak należy, na półkach i w biblioteczkach. Powoli jednak wiele osób przekonuje się, że książki ebook są wygodne, można je czytać za pomocą telefonu, nawet nie musimy wydawać na czytnik. Wydaje się, że jest to przyszłość dla literatury. Teraz jedynie trzeba przekonać młodych ludzi, że treść zawarte w książce, obojętnie czy w formie elektronicznej, czy tradycyjnej, jest warta poświęcenia jej kilku godzin własnego czasu. Wiele z dawniej napisanych opowieści straciła nieco swoją świeżość. Niewiele pojawiło się książek, które zadowolą młodzież. Mamy dużo fantastyki, ale ona nie do wszystkich trafia. Pojawiło się sporo opowieści o wampirach, zgoda, ale i to może się przejeść.  No tak, Harry Potter, to było coś. Czytali starzy i młodzi, a do księgarni ustawiały się kolejki.  Może kolejne lata przyniosą nowe świetne fabuły na miarę naszych czasów, nie trącące staroświecczyzną, wciągające, jak gry komputerowe, albo przeciwnie, stanowiące dla nich odskocznię.